Bepaling van zoet-zout verdeling in grondwater - verbreding en verdieping Boudewijnkanaal

Dudzeelse polder bouwdok Zeebrugge - Veld- en pompproeven, Geofysische prospectie

Huidige zoet-zoutwaterverdeling in kaart brengen met elektrische weerstandstomografie (ERT) en elektromagnetische inductiemetingen (EM)

Bepaling van zoet-zout verdeling in grondwater - verbreding en verdieping Boudewijnkanaal
Opdrachtgever
Sweco Belgium
Datum oplevering
20 november 2017
Projectleider
David Simpson
Bepaling van zoet-zout verdeling in grondwater - verbreding en verdieping Boudewijnkanaal

Zoet-zoutverdeling

De eerste stap in de realisatie van de verbreding en de verdieping van het Boudewijnkanaal situeert zich ter hoogte van de kruising met het Verbindingsdok. Tijdens de verwezenlijking van deze eerste deelfase zal het terrein tussentijds ter beschikking worden gesteld in functie van een tijdelijk bouwdok. In het kader van dit deelproject worden diverse bemalingen voorzien. Met het oog op deze bemalingen is aan AGT gevraagd om de huidige zoet-zoutwaterverdeling in de ondergrond in de omgeving in kaart te brengen.

Bepaling van zoet-zout verdeling in grondwater - verbreding en verdieping Boudewijnkanaal

ERT en EM-metingen

In deze studie werden twee technieken gebruikt om de elektrische geleidbaarheid van het grondwater te bepalen: elektrische weerstandstomografie en elektromagnetische inductiemetingen. De eerste methode wordt uitgevoerd langsheen een raai op het maaiveld en geeft als resultaat een verticaal 2-D profiel van verticale weerstanden in de ondergrond weer. De tweede methode meet met een sonde die in een peilbuis wordt neergelaten de elektrische geleidbaarheid van de ondergrond rondom de peilbuis. Door beide metingen te combineren kan dus zowel in de horizontale richting als in de diepte een continu en nauwkeurig beeld worden bekomen van de geleidbaarheidsverdeling.

Bepaling van zoet-zout verdeling in grondwater - verbreding en verdieping Boudewijnkanaal

Veldwerk

Er werden in totaal 11 tomografie-profielen en 15 inductiemetingen uitgevoerd. Uit beide metingen kunnen de volgende algemene interpretaties worden gemaakt:

  • In de zone waar het bouwdok is gepland (oostkant kanaal), is het grondwater overwegend zout vanaf het maaiveld.
  • Meer naar het oosten toe in de opgehoogde zone bestaat er een zoetwaterlens met variërende dikte van 0 tot 5 m dikte en lokaal tot 22 m dikte.
Bepaling van zoet-zout verdeling in grondwater - verbreding en verdieping Boudewijnkanaal
  • Aan de westkant van het kanaal is er een duidelijke trend aanwezig: de zoetwaterlens neemt toe met toenemende afstand van het kanaal van 6-8 m tot 10-15 m. In het centrum van het profiel, op ongeveer 250 m van het kanaal is de lens lokaal veel dikker.
  • In de Dudzeelse polder is het grondwater overwegend zout vanaf het maaiveld. Op sommige locaties komt een dunne, lokale zoetwaterlens voor. Op de meeste plaatsen ligt de lens in de nabijheid van een waterloop, waardoor er mogelijk een oorzakelijk verband is tussen de zoetwaterlens in het grondwater en de (zoete) grachten.

Vergelijking met verziltingskaart en helikoptermeting

Als bovenstaande interpretaties worden vergeleken met de verziltingskaart blijkt er een relatief goede overeenkomst. De metingen geven echter een veel gedetailleerder beeld van de zoet-zoutverdeling in de ruimte. Zo is de diepte van het zoet-zoute grensvlak in de percelen aan de oostkant van het kanaal in de verziltingskaart overschat. De huidige metingen zijn beter geschikt om tijdens de bemaling in een monitoring te worden opgenomen.

Er werden ook EM-metingen (type “time-domain, TDEM”) vanuit een helikopter uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Overheid. Eén raai van deze metingen loopt dwars over het Boudewijnkanaal ten zuiden van Pb13. Deze raai toont in het algemeen dezelfde trend. Ten W van het kanaal wordt de zoetwaterlens ook dikker met toenemende afstand van het kanaal. Ten O van het kanaal is er geen echte trend duidelijker. Er is een zoetwaterlens aanwezig, die variabel is in dikte tussen 0 en 10 m.

Bepaling van zoet-zout verdeling in grondwater - verbreding en verdieping Boudewijnkanaal